Iqlim loyihalarini ishlab chiqish

Iqlim loyihalari — issiqxona gazlari chiqindilarini kamaytiradigan yoki ularning yutilishini oshiradigan loyihalardir. Bunday loyihalarga, masalan, qayta tiklanuvchi energiya manbalaridan foydalanish, ishlab chiqarishning energiya samaradorligini oshirish, o‘rmon ekotizimlarini tiklash, chiqindilarni utilizatsiya qilish loyihalari va boshqalar kiradi.

Iqlim loyihasini amalga oshirish natijasida kompaniya uglerod birliklari / uglerod sertifikatlarini (carbon credits) chiqarishi mumkin; ular kompaniya issiqxona gazlari chiqindilarini CO2e tonnalarida o‘lchanadigan muayyan miqdorga kamaytirganini tasdiqlaydi.

Uglerod sertifikatlarini chiqaradigan kompaniyalar ularni sotishi
yoki o‘z maqsadlari uchun, masalan, o‘z uglerod izini kamaytirish uchun ishlatishi mumkin

HPBS kompaniyasi sizga iqlim loyihasini sifatli ishlab chiqish va amalga oshirish hamda uglerod birliklarini chiqarishda yordam beradi

Biz uglerodni tartibga solish sohasida katta tajribaga egamiz, faoliyatimizda xalqaro amaliyot va standartlarga tayanamiz hamda mijozlarimiz bilan ishlashda individual yondashuvni ta’minlaymiz. Iqlim loyihalarini amalga oshirish doirasida quyidagi xizmatlarni ko‘rsatamiz:

• Iqlim loyihasini amalga oshirish imkoniyati yuzasidan Kompaniya faoliyatini tahlil qilish: HPBS ekspertlari kompaniyaning joriy holatini tahlil qilib, chiqindilarni kamaytirish yoki issiqxona gazlari yutilishini oshirish salohiyatini aniqlaydi;

• Iqlim loyihasini amalga oshirish metodologiyasini tayyorlash: jahon amaliyotlarini tahlil qilib va Buyurtmachi biznesining o‘ziga xos jihatlarini chuqur o‘rgangach, tashkilotingiz va sohangizga eng mos iqlim loyihasini amalga oshirish metodologiyasini taklif qilamiz;

• Issiqxona gazlari chiqindilari kamayishini hisoblash: ekspertlarimiz iqlim loyihasi amalga oshirilishidan oldingi va keyingi issiqxona gazlari chiqindilarini hisoblaydi, shuningdek, uglerod birliklarini chiqarish rejalarini miqdoriy baholaydi;

• Iqlim loyihasini amalga oshirishga hamroh bo‘ladigan hujjatlarni tayyorlash: ekspertlar loyihani qabul qilingan metodologiyaga muvofiq iqlim loyihalariga qo‘yiladigan talablar asosida rasmiylashtiradi. Issiqxona gazlari chiqindilarini kamaytirish ssenariylari, iqlim loyihasini amalga oshirish muddatlari va uglerod birliklarini generatsiya qilish davri taqdim etiladi. Bundan tashqari, iqlim loyihasini validatsiya qilish va monitoring qilish hamda chiqariladigan uglerod birliklarini verifikatsiya qilish yo‘llari ishlab chiqiladi;

• Ekspert ko‘magi — iqlim loyihasini amalga oshirish doirasidagi tadbirlarni joriy etish va iqlim loyihasi haqidagi ma’lumotlarni tegishli reyestrlarga kiritish jarayonida

Iqlim loyihalari ixtiyoriy uglerod bozorlarining tarkibiy qismidir. Uglerod bozorining asosiy maqsadi issiqxona gazlari chiqindilarini kamaytirishni rag‘batlantirishdir. Bu uglerod izini kamaytirish va ekologik toza texnologiyalarni rivojlantirish uchun iqtisodiy rag‘batlantirish mexanizmlarini yaratish orqali amalga oshiriladi. Chiqindilarni kamaytirishga qo‘shgan hissasini isbotlagan kompaniyalar uglerod sertifikatlarini chiqaradi, ularni sotishdan daromad olishi va iqlim loyihalarini amalga oshirish xarajatlarini qoplashi mumkin. Uglerod birliklarini sotib oladigan tashkilotlar ular hisobiga o‘z uglerod izini kamaytirishga intiladi va shu orqali o‘z imijini yaxshilab, barqaror rivojlanishni qo‘llab-quvvatlaydi.

Iqlim loyihalari turli xalqaro va milliy metodologiyalar asosida amalga oshiriladi. Ekspert tashkilotlar iqlim loyihalari metodologiyalarini ishlab chiqadi va ixtiyoriy uglerod bozorlari faoliyatini ta’minlaydi. Eng keng tarqalgan tizimlar CDP, VERRA va Gold Standard hisoblanadi.

O‘zbekiston Respublikasida ham uglerod izini kompensatsiya qilish va uglerod sertifikatlari muomalasiga oid talablar shakllana boshlamoqda. Xususan, 7-mart 2024-yilda O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi issiqxona gazlari savdosi bilan bog‘liq loyihalar bo‘yicha vaqtinchalik nizom haqidagi 117-son qarorni qabul qildi.

Qo‘shimcha:

O‘zbekistonda issiqxona gazlari xalqaro savdosi bo‘yicha loyihalarni amalga oshirish tartibi to‘g‘risidagi vaqtinchalik nizom