O‘zbekistonda energiya samaradorligini tubdan oshirish va energiya resurslari iste’molini kamaytirishga qaratilgan Prezidentning 2026-yil 29-apreldagi PF-70-son Farmoni qabul qilindi.
Hujjat davlat sektorini modernizatsiya qilish, energiya iste’moli ustidan raqamli nazoratni joriy etish va energetik servis xizmatlari mexanizmlarini rivojlantirish bo‘yicha kompleks chora-tadbirlarni nazarda tutadi.
Asosiy o‘zgarishlar
Qurilishga qo‘yiladigan yangi talablar
2026-yil 1-iyuldan boshlab barcha yangi va rekonstruksiya qilinadigan davlat obyektlari energiya samaradorligi bo‘yicha kamida “C” toifasiga mos bo‘lishi kerak.
Bu quyidagilarga qo‘yiladigan talablar kuchayishini anglatadi:
-
binolarning energiya samaradorligi;
-
muhandislik tizimlari;
-
issiqlik izolyatsiyasi;
-
isitish, ventilyatsiya va konditsionerlash tizimlari;
-
energiya iste’molini boshqarish.
Yangi talablar quyidagilarga qo‘shimcha talabni shakllantiradi:
-
energetik modellashtirish;
-
energetik audit;
-
green building yechimlari;
-
zamonaviy HVAC yechimlari;
-
barqaror qurilishning xalqaro standartlari.
Tejash maqsadida iste’molchilarni cheklash taqiqlanadi
Farmon bilan iste’molchilarni muhandislik tarmoqlaridan uzish orqali energiya resurslarini tejashga erishish rasman taqiqlandi.
Davlat siyosatining asosiy e’tibori ma’muriy cheklovlardan quyidagilarga ko‘chmoqda:
-
texnologik modernizatsiya;
-
infratuzilma samaradorligini oshirish;
-
yo‘qotishlarni kamaytirish;
-
intellektual boshqaruv tizimlarini joriy etish.
Energetik servis mexanizmlarini (ESCO) rivojlantirish
Energiya samaradorligi milliy agentligi ixtisoslashtirilgan Jamg‘arma orqali energetik servis xizmatlari uchun kafolatlangan to‘lovlarni ta’minlay boshlaydi.
Bu ESCO mexanizmlarini rivojlantirish va davlat sektori obyektlarini modernizatsiya qilishga xususiy investitsiyalarni jalb etish uchun muhim qadam bo‘lishi mumkin.
Raqamli monitoring va Big Data
2026-yil 1-oktabrgacha mamlakatda Big Data va sun’iy intellekt texnologiyalari asosida energiya iste’molini tahlil qilish tizimini joriy etish rejalashtirilgan.
Tizim quyidagi imkoniyatlarni berishi kutilmoqda:
-
ortiqcha iste’mol qiladigan obyektlarni aniqlash;
-
resurslardan foydalanish samaradorligini tahlil qilish;
-
modernizatsiya dasturlarini shakllantirish;
-
energiya resurslarini boshqarish shaffofligini oshirish.
Iste’mol darajasi yuqori bo‘lgan obyektlar xalqaro standartlar qo‘llaniladigan majburiy modernizatsiya dasturlariga o‘tkaziladi.
Bu bozor uchun nimani anglatadi
Qabul qilingan choralar quyidagi bozorlarning rivojlanishini sezilarli darajada tezlashtirishi mumkin:
-
energiya samarador qurilish;
-
muhandislik loyihalashi;
-
ESG va green building;
-
energiya menejmenti;
-
iqlim o‘zgarishiga bardoshli infratuzilma;
-
energetik servis shartnomalari.
Biznes va davlat tashkilotlari uchun bu energiya resurslarini boshqarish va barqaror rivojlanish sohasida yanada tizimli yondashuvga bosqichma-bosqich o‘tishni ham anglatadi.